در مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک، آب پایدار مورد نیاز از سد کرخه (بزرگترین سد خاکی غرب آسیا) تأمین شده و این پروژه، بیش از سه سال هست که به بهرهبرداری رسیده و از مهمترین شاخصهای آن، کاهش مصرف آب به کمتر از ۰.۸ مترمکعب به ازای تولید هر تن فولاد است که بدین ترتیب در صدر جدول کممصرف ترین فولادسازهای کشور به شمار میرود.
به گزارش روابط عمومی مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک، اگر سالن ذوب را قلب تپنده و پروژه برقرسانی را شاهراه انرژی مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک بدانیم، پروژه تأمین آب پایدار را باید رگ حیاتی این مجموعه صنعتی نامید؛ زیرساختی که وظیفه آن فقط تأمین آب نیست، بلکه حفاظت از تجهیزات، کنترل دمای فرآیند، افزایش ایمنی و فراهمکردن امکان تولید پایدار فولاد است.
در یک کارخانه فولادسازی، آب در بخشهای مختلفی از فرآیند تولید حضور دارد؛ از خنککاری کورهها و تجهیزات سنگین گرفته تا ماشین ریختهگری، سیستمهای غبارگیر و شبکه آتشنشانی. به همین دلیل، تأمین پایدار آب یکی از الزامات اصلی برای آغاز و تداوم تولید محسوب میشود.
آب در فولادسازی چه کاری انجام میدهد؟
شاید در نگاه اول، آب یکی از سادهترین نیازهای یک کارخانه به نظر برسد، اما در صنعت فولاد، آب نقشی بسیار فراتر از یک ماده مصرفی دارد.
در مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک، آب پایدار مورد نیاز از سد کرخه (بزرگترین سد خاکی غرب آسیا) تأمین شده و این پروژه، بیش از سه سال هست که به بهرهبرداری رسیده است.
آب در فرآیند فولادسازی برای خنککاری تجهیزات بسیار مهمی مانند کوره قوس الکتریکی، کوره پاتیلی، ترانسفورماتورهای کوره، کابلهای آبگرد و ماشین ریختهگری مداوم استفاده میشود.
همچنین در خنککردن شمش پس از ریختهگری، کنترل دمای فرآیند، تجهیزات هیدرولیک، کمپرسورها و برخی تجهیزات سنگین نیز نقش دارد.
از سوی دیگر، آب در سیستمهای غبارگیری، کنترل آلایندهها و شبکه آتشنشانی نیز کاربرد حیاتی دارد.
به زبان ساده، همانطور که بدون سیستم گردش خون، بدن یک انسان نمیتواند به فعالیت خود ادامه دهد، بدون آب پایدار نیز بسیاری از تجهیزات فولادسازی امکان فعالیت ایمن و مستمر نخواهند داشت.
پروژهای که به بهرهبرداری رسیده است
پروژه تأمین آب پایدار مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک با پیشرفت ۱۰۰ درصدی به بهرهبرداری رسیده و آب مورد نیاز مجتمع از سد کرخه تأمین میشود.
این پروژه از اواخر سال ۱۴۰۰ وارد مرحله بهرهبرداری شده و هماکنون آب تأمینشده در پروژهها و بخشهای مختلف مجتمع مورد استفاده قرار میگیرد.
بنابراین، برخلاف بسیاری از زیرساختهای در حال تکمیل مجتمع، تأمین آب پایدار فولاد زاگرس امروز یک زیرساخت عملیاتی و بالفعل است و مسیر آن از مرحله اجرا به مرحله بهرهبرداری رسیده است.
یک مزیت مهم؛ مصرف کمتر آب
یکی از مهمترین شاخصهای این طرح، کاهش مصرف آب به کمتر از ۰.۸ مترمکعب به ازای تولید هر تن فولاد است.
این رقم در حالی هدفگذاری شده که مصرف آب در سیستمهای مشابه حدود ۱.۵ مترمکعب به ازای هر تن گزارش میشود.
به بیان ساده، طراحی این سیستم با هدف استفاده بهینهتر از منابع آبی انجام شده است؛ موضوعی که در شرایط امروز صنعت و با توجه به اهمیت روزافزون مدیریت منابع آب، یک مزیت مهم برای مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک محسوب میشود.
این کاهش مصرف میتواند در زمان بهرهبرداری صنعتی، علاوه بر کاهش فشار بر منابع آبی، به بهبود بهرهوری و کنترل هزینههای تولید نیز کمک کند.
سرمایهای که امروز در خدمت پروژه است
تأمین آب پایدار از سد کرخه اکنون به یک زیرساخت عملیاتی تبدیل شده و سرمایهگذاری انجامشده در این بخش، مستقیماً در خدمت توسعه و بهرهبرداری مجتمع قرار گرفته است.
بر اساس اطلاعات موجود، با وجود تکمیل و بهرهبرداری پروژه، مانده بدهی شرکت بابت صورتوضعیتهای این پروژه حدود ۵۰ میلیارد تومان است.
این رقم، بدهی باقیمانده بابت اجرای پروژه است و نباید با «هزینه سرمایهگذاری» یا «ارزش روز دارایی» یکسان تلقی شود.
با توجه به اینکه برای این پروژه، رقم قابل اتکایی برای ارزش روز یا ارزش جایگزینی دارایی در اطلاعات ارائهشده وجود ندارد، از اعلام عددی برای ارزش روز دارایی خودداری میکنیم؛ چرا که در یک گزارش رسانهای، تفکیک دقیق «سرمایهگذاری»، «بدهی باقیمانده» و «ارزش روز دارایی» برای حفظ اعتبار اطلاعات مالی اهمیت دارد.
آب؛ ضامن تولید پایدار فولاد
تأمین آب پایدار، مستقیماً با ایمنی و استمرار تولید ارتباط دارد.
کورههای فولادسازی، تجهیزات آبگرد، ماشین ریختهگری، سیستمهای خنککننده و بسیاری از تجهیزات جانبی در زمان فعالیت، حرارت بسیار زیادی تولید میکنند و باید به شکل مستمر خنک شوند.
از طرف دیگر، آب برای سیستمهای غبارگیری و کنترل آلودگی، شبکه آتشنشانی و ذخیره آب اضطراری نیز اهمیت دارد.
بنابراین، برخورداری از منبع آب پایدار به این معناست که یکی از مهمترین ریسکهای زیرساختی مسیر تولید فولاد، پیش از آغاز بهرهبرداری صنعتی تا حد زیادی مدیریت شده است.
زیرساخت امروز برای تولید ۴۰۰ هزار تن و توسعه آینده
پروژه تأمین آب پایدار، یکی از زیرساختهایی است که زمینه لازم برای فعالیت آینده واحد فولادسازی مجتمع را فراهم میکند.
با بهرهبرداری از این زیرساخت، آب مورد نیاز برای فرآیندهای اصلی و جانبی کارخانه از یک منبع پایدار تأمین خواهد شد و امکان برنامهریزی برای تولید مستمر فراهم میشود.
این موضوع در مسیر دستیابی مجتمع به ظرفیت ۴۰۰ هزار تن تولید فولاد در سال اهمیت ویژهای دارد و در چشمانداز توسعه مجتمع تا ۸۰۰ هزار تن در سال نیز همچنان یکی از زیرساختهای کلیدی خواهد بود.
یک زیرساخت آماده برای فردای فولاد زاگرس
پروژه تأمین آب پایدار فولاد زاگرس اندیمشک امروز دیگر یک پروژه روی کاغذ نیست؛ زیرساختی ۱۰۰ درصد تکمیلشده و در حال بهرهبرداری است که آب مورد نیاز مجتمع را از سد کرخه تأمین میکند.
هدفگذاری مصرف کمتر از ۰.۸ مترمکعب آب به ازای هر تن فولاد، در کنار پایداری منبع تأمین، این پروژه را به یکی از زیرساختهای مهم و راهبردی مجتمع تبدیل کرده است.
اگر برق، شاهراه انرژی فولاد زاگرس است، آب رگ حیاتی آن است؛ رگی که باید همواره جریان داشته باشد تا قلب تولید بتواند به کار خود ادامه دهد.
